Eğerki kendinize ve çevrenize zaman israfı, yanlış bilgilendirme vb. yollarla zarar verecek
bir eylemde bulunmaktan
bir parça olsun endişe ediyorsanız LÜTFEN OKUYUNUZ
Internette dolaşarak mail adresinize ulaşan bir ZİNCİR mesaj olduğunda yapacağınız en iyi şey onu SİLMEKTİR!
Bu tür mesajları içeriği her ne olursa olsun kimseye GÖNDERMEYİNİZ. (Çok nadir istisnalar haricinde) zincir mesajların tamamı
HAYAL ÜRÜNÜDÜR. Tek bir kişi tarafından maksatlı olarak üretilirler ve sadece yeterince ikna edici bir içerik ile kısa sürede
yüzlerce kişisel sitede yayına sokulabilir ve onbinlerce mail adresine ulaştırılabilirler.
Sahte posta mesajlarını yaymak için kendiliğinden gönüllü olacak kişiyi (YANİ SİZİ) ikna edebilmek için kullanılan yöntemlere gelin birlikte bakalım:
3 TEMEL TUZAK:
Menfaat / kazanç vaadi,
Zahmete ve masrafa girmeden hayır işleme fırsatı,
Korkutma
- Dikkat çekici, spekülatif olması, heyecan uyandırması (en çok izlenen haber bültenlerinin, genelde en sansasyonel ve abartılı
sunum yapan kanallar olmasını hatırlayın)
- Postanın bir bölümünde genel geçer doğru bilgiler ya da İNANMAK İSTEDİĞİMİZ, inanmak için kanıt bulduğumuzda mutlu olacağımız
("hah işte" diyeceğimiz) bilgiler içermesi
- Kesin ve somut bilgiler, tarihsel olaylar, bilimsel / tıbbi bilgiler, söz aktarımları vs içermesi ama ASLA VERİLEN BİLGİ (?!) İÇİN KAYNAK GÖSTERİLMEMESİ
ya da gösterilen sözde kaynağın ULAŞILABİLİR OLMAMASI
- Toplumsal görev ve sosyal sorumluluklarınızı unutmaya çalıştığınız için sizi huzursuz eden tarafınızı SUSTURMAK İÇİN BİR FIRSAT vaad etmesi
“Fareye iki tıkla, bu hayati bilgiler taşıyan maili bütün arkadaşlarına gönder ve işte insanlık için çok önemli (!) bir iş yaptın, rahat uyuyabilirsin. Evet ben de bişi yaptım, karıştırma
şimdi bilginin kaynağını, doğruluğunu vs, hem arkadaşıma güvenirim, kötü bişey olsa göndermezdi...vs vs”
Not: Sosyal fayda üretmek, yardımda bulunmak vb. bu kadar zahmetsizce fare tıklayarak olabilseydi, biz bilişim uzmanları şimdiye kadar dünyayı onlarca kez kurtarmış olurduk emin olun!
Gerçekten sosyal sorumluluk konusunda samimi bir duyarlılığınız varsa bir sivil toplum kuruluşuna üye olun veya faaliyetlerini destekleyin.
- Mesajın kaynağı olarak önemli, tanınmış bir yetkili veya (devlet) kurum adının geçmesi (kuvvet komutanı, vakıf ve yardım kuruluşları,
bankalar ve büyük firmalar, kamu kurumu yetkilisi, bilim adamı, prof vs vs.)
Kurumların ve temsilcilerinin, topluma aktarmak istedikleri bilgileri daima
kurumun resmi internet sitesi, tv-basın-yayın organları gibi araçlarla ileteceklerini, el altından zincir posta göndermek gibi kurumu alçaltıcı ve son derece kolay taklit edilebilen
bir yönteme başvurmayacaklarını hatırlayınız.
- Milli duyguların, trajedi yaşayanların veya hasta çocukların malzeme yapılması…
İşte size vatana hizmet etme, zavallı hasta çocuklara yardım etme fırsatı, iki tıkla bitirin işi!
- Gizli bilgilere ulaşma fırsatı… Bütün kurumların örtbas ettiği o çok değerli ve gizli bilgiye mail yoluyla ulaştınız. Çok az kişinin bildiği devlet sırrına ortak oldunuz.
Bunun tadını çıkarmak varken niye sorgulayasınız ki??
- Korku Hikayeleri: Çok tehlikeli bilgisayar virüsünden, organ mafyasına kadar türlü çeşitlilikte çok dramatik biten korku hikayeleri… Eğer yaymak için gönüllü olduğunuz
bu hikaye uydurma ise, toplum içindeki güven ve yardımlaşma gibi bağların zayıflamasına katkıda bulunacağınızı düşündünüz mü?
- Kısa yoldan çok para kazanma fırsatı…. Ya tutarsa? Ya çıkarsa? Birçok dolandırıcılık vakası hak edilmemiş bir kazancın peşinde koşanların başına geliyor olabilir mi?
- Bu mesajı mümkün olduğunca çok kişiye göndermeniz istenir Bu şekilde kendinizin veya sözde yardıma muhtaç kişilerin para kazanacağı veya xx kişinin hayatını
kurtaracağınız iddia edilir, bazen de göndermezseniz olacak olumsuzluklardan bahsedilir.
BU MESAJLAR HANGİ AMAÇLA ÜRETİLİR?
- Spam (reklam) posta göndericileri: Bu mesajlar bir kişiden diğerine her iletildiğinde, mesaj içinde yüzlerce, binlerce e-posta adresi birikir.
Spam göndericiler (ki yasadışıdır), eninde sonunda kendilerine de geri ulaşan bu postalardan adresleri toplarlar ve satarak ya da reklam göndererek para kazanırlar.
ZİNCİR İLETİLERİ YAYMAKLA, LİSTENİZDEKİ TÜM ARKADAŞLARINIZIN KİŞİSEL E-POSTA BİLGİSİNİ İFŞA EDER, DAHA FAZLA SAYIDA REKLAM POSTASIYLA
ZAMAN KAYBETMELERİNE NEDEN OLURSUNUZ!
Bu saygısızlığı kendi arkadaşlarınıza yapmaya hakkınız var mı?
Bir yardım kurumuna aitmiş gibi gösterilen iletileri yayarak, o kurumu zor durumda bırakmaya hakkınız var mı?
- Siyasi, ideolojik veya ticari amaçlı dezenformasyon (kasıtlı yanlış bilgilendirme)
- Eğlence: Hazırladığınız mesajın hiç çaba göstermeden, masraf yapmadan onbinlerce kişiye ulaşmasından duyulan tatmin çeşidi.
Bilgisayar virüsü yazanların bir kısmı da aynı nedenle yaparlar.
Yanlış bilgi yayan bir kaynak olmayınız!
Mesajın yukarıdaki tuzaklarla ilgisi olmadığı ve doğruluğu konusunda ısrarlıysanız, bilginin orijinal kaynağını araştırıp doğrulayınız.
Internette çok sayıda "başka siteleri ve mail ile dolaşan bilgileri kopyalayarak oluşturulmuş" (ve bu yolla para kazanan)
şahıslara ait web siteleri var. Bir kez internette yayılmaya başlayan bir hurafenin
kopyala-yapıştır kolaylığıyla bu tip web sitelerinin yüzlercesine yayılmış olması o bilginin doğruluğunu ispatlamaz!
Güvenilir bilgiye ulaşmak için öncelikle –INTERNET DIŞINDA DA FİZİKSEL VARLIĞI OLAN- kurum,
şirket, basın, üniversite, kamu kurumu gibi siteleri dikkate alınız.
Web adresinin başlangıcında ".COM.TR" veya
".ORG.TR" veya ".GOV.TR" veya
".NET.TR" geçen tüm web siteleri ülkemizdeki uygulama nedeniyle
tüzel kişiliği olan gerçek kurumlara aittir. Bunun dışında arka plandaki organizasyonun gerçekliği hakkında bilginiz olan siteleri
(google vs. gibi varlığı ve internet adresi iyi bilinen şirket ve kurumlar) de öncelikli olarak görebilirsiniz. Bunların dışında kalan tüm web sitelerinden (forum, sohbet, sözlük, kişisel site vb.)
bilgi kaynağı olarak değil sadece kişisel "FİKİR" ve "TECRÜBE" kaynağı olarak yararlanabileceğinizi, kasıt veya cehalet nedeniyle birçok uydurulmuş veya
çarpıtılmış içerikle karşılaşabileceğinizi unutmayınız.
TOPLU POSTA İLETİLERİNİZDE ARKADAŞLARINIZIN MAIL ADRESLERİNİ GİZLEYİN!
E-posta hesabınıza gelen bir iletiyi birçok kişiye gönderecekseniz, kişi adreslerini mutlaka “KİME” değil “GİZLİ” kutusuna yazın.
Bu şekilde mesajınızın arkadaşlarınız tarafından başkalarına yayılması halinde, adres listenizdeki tüm adreslerin ilgisiz kişilere
gitmesini engellemiş olursunuz.
Gizli kutusunu normalde göremeyebilirsiniz. Bu kutunun görünmesi için Hotmail’de "Kime" kutusunun sağ üst köşesindeki "Bilgi ve Gizli Alanlarını Göster" yazan linke tıklayın.
Outlook kullanıyosanız yeni posta gönderme penceresindeyken "Görünüm" menüsünden "Tüm Üstbilgi" menüsüne tıklayın.
Daha sonra posta adreslerinin tümünü "Kime" yerine "Gizli" kutusuna yazın. (Kime kutusu boş kalsın)
HER TOPLU POSTA YANLIŞ BİLGİ KAYNAĞI MIDIR?
Eğer size gönderilen mesaj, kaynak gösterilmeyen somut bilgi ve iddialardan değil de tümüyle bir FİKİR PAYLAŞIMI'ndan oluşuyorsa,
bu tür iletiler bu yazıda dikkat çekilmeye çalışılan yanlış bilgilendirme konusuyla ilgili değildir. Çünkü kişisel görüş olarak sunulmuş
fikir, kişisel düşünce ve bakış açılarının doğruluğunu değerlendirmek ve paylaşmak tabi ki sizin kendi tercihinize kalmıştır.
BEN NE YAPABİLİRİM?
Size zincir posta gönderen arkadaşınıza sadece (aşağıdan da kopyalayabileceğiniz) bu web sayfasının adresini göndererek zararlı postaların
ve yanlış bilgilerin daha çok yayılmasını engellemeye katkıda bulunabilirsiniz:
http://www.xcdreams.com/zincir-eposta-etik-mail-bilgileri.htm
KONUYLA İLGİLİ DİĞER BİLGİ ALABİLECEĞİNİZ KAYNAKLAR
Yalansavar.org > Hurafeleri Yaymanın Ne Zararı Var?
Yalansavar.org > Epostaların Güvenilmez Olduğunu Nasıl Anlarsınız?
Hoax-slayer.com (İngilizce)